O Fotografowaniu

Dobry fotograf zrobi wartościowe zdjęcie nawet za pomocą pudełka po papierosach.

Napisano całe masy książek o kompozycji obrazu o kontraście barwnym, złotym podziale itd. Ja tylko zaznaczę poszczególne tematy, a poza tym namawiam do świadomego łamania wszelkich akademickich zasad kompozycji (oczywiście po uprzednim poznaniu ich).
Przy robieniu zdjęcia ważne jest, aby nie tylko patrzeć, ale by świadomie widzieć bowiem nie wszystko, co odbieramy jako piękne w naturze wyjdzie tak samo na odbitce.
Ja wychodzę z założenia, że najlepiej jest redukować ilość szczegółów, wszelkie widoki ogólne zazwyczaj wychodzą jako kicze.

Temat zdjęcia

Zupełna dowolność, ograniczeniem jest tylko nasza fantazja no i czasem sprzęt.

Rola linii w kompozycji

Obrazy składające się w większości z poziomych i pionowych linii prezentują sobą formalny porządek i sprawiają wrażenie stabilności.

Linie zakrzywione znakomicie podkreślają ruch i pomagają prowadzić wzrok np. w głąb zdjęcia ku głównemu tematowi.

linia w kompozycji - prowadzenie wzroku.

Fot. 1 Bez linii śladów prowadzących ku drzewom to zdjęcie byłoby całkowicie nudne.

Ostrość

Nieostry pierwszy plan wydobywa tło, lub nieostre tło uwypukla główny motyw.

Nad ostrością łatwo jest panować, zazwyczaj głębię ostrości można odczytać z obiektywu (przy skali przysłon) Warto pamiętać, że szeroko otwarta przysłona to mała głębia ostrości natomiast przysłona maksymalna daje dużą głębię ostrości, sprawia, że obiekty bliskie i dalekie wychodzą ostre na zdjęciu.

Od czasu pojawienia się prostych aparatów kompaktowych synonimem "amatorszczyzny" stały się zdjęcia ostre od pierwszych planów do nieskończoności, natomiast te, z nieostrym, rozmytym tłem były (i są) powszechnie postrzegane jako "profesjonalne". Jest w tym trochę prawdy, amator z reguły nie ma pojęcia o głębi ostrości i nie wykorzystuje możliwości swego aparatu w tym zakresie (dawniej w prostych kompaktach nie było to, zresztą możliwe). Obecnie, jednak nawet w prostych "cyfrówkach" wystarczy wybrać odpowiedni program by uzyskać ciekawą głębię ostrości. W zasadzie nawet proste aparaty umożliwiają obecnie ustawienie manualne przynajmniej jednego parametru np. czasu otwarcia migawki. Wystarczy, najprościej mówiąc, ustawić jak najkrótszy czas migawki, co zmusi automatykę aparatu do otwarcia przysłony i umożliwi uzyskanie małej głębi ostrości czyli np rozmytego tła poza głównym obiektem zdjęcia.

Czasy otwarcia migawki

Mają duże znaczenie przy fotografowaniu ruchu, długi czas naświetlania powoduje rozmazanie poruszającego się obiektu, podkreśla ruch względem tła lub, gdy prowadzimy obiektyw za poruszającym się obiektem wydobywamy go z tła. Możemy też zamrozić akcję używając szybkich czasów.

Kadr

Jest zależny od kształtu fotografowanego obiektu.

Początkujący fotografowie popełniają często jeden zasadniczy błąd uważając, że aparat trzeba trzymać zawsze w poziomie i obejmować kadrem jak najwięcej elementów; tzw. ujęcia ogólne.

Takie obrazy są naprawdę mało ciekawe, główny motyw często gubi się w gąszczu innych elementów.

Nie należy bać się kadrowania i odcinania z obrazu tego, co nieistotne, co odciąga uwagę od zasadniczej treści obrazu.

Kadrowanie

Fot. 2 Bez wąskiego kadrowania, zdjęcie nie oddałoby atmosfery tego banalnego zachodu słońca.

Punkt widzenia

Perspektywa: oczna, czyli naturalna, ptasia- aparat trzymamy nad głową, co prawda nic nie widzimy, ale zdjęcia wychodzą najczęściej bardzo ciekawe. Perspektywa żabia, z poziomu ziemi, wyolbrzymia wszystko. Jest to punkt widzenia dziecka z tego też powodu znakomicie się nadaje do fotografowania dzieci. Warto zadać sobie troszkę trudu, by znaleźć inną, mniej banalną perspektywę dla swego zdjęcia, staje się wtedy ono nie tylko ciekawsze, ale i bardziej osobiste

Umieszczenie obiektu w kadrze:

Jest na to prosta reguła „złotego działu” – Dzieląc pole obrazu na dziewięć równych części otrzymuje się schemat najdogodniejszych miejsc ( tak zwane mocne punkty) dla umieszczenia różnych elementów.

złoty podział

Fot. 2 Widoczek - obiekt umieszczony w złotym punkcie

złoty podział - mocne punkty obrazu

Fot. 3 Pamiątka - grupa zmieściła się w punktach podziału

Ta stara rzymska zasada pozwala odnaleźć w obrazie punkty idealnej równowagi, tak miłej dla oka.

Starożytni zauważyli, że obiekty zbyt symetrycznie rozmieszczone są po prostu nudne, natomiast przesunięcie głównego obiektu na skraj obrazu powoduje utratę równowagi i wprowadza pewien stan niepokoju w umysł obserwatora, dopiero pewne rozmieszczenie pośrednie zadowala nasz zmysł estetyczny.

Oczywiście reguła "złotego podziału" nie musi być być czymś nadrzędnym, czego trzeba się sztywno trzymać, czasem w celu osiągnięcia pewnego efektu; zamierzonego wpływu na widza, warto rozmieszczać główne obiekty bardziej nietypowo, byle robić to świadomie.

Reguła przyda się jednak tym fotografującym, którzy chcą szybko zrobić ładne zdjęcie. Wystarczy się jej trzymać. W tym celu w większości współczesnych aparatów cyfrowych można włączyć wyświetlanie linii podziału na wyświetlaczu.

Obramowanie

Często najlepszym sposobem kadrowania jest wykorzystanie naturalnych obramowań.

Kontrast

Przewaga tonów jasnych(high key) powoduje nadanie zdjęciu pewnej delikatności i świetlistości, dla kontrastu „low key”, czyli przewaga tonów ciemnych powoduje mroczny i ciężki efekt.

Tło

Pstrokate i przeładowane tło powoduję zagubienie się głównego tematu zdjęcia. Trzeba w sobie wyrobić zwyczaj analizowania otoczenia głównego tematu, bo może się zdążyć, że np. słup wysokiego napięcia zniszczy nam nastrój sielskiego wiejskiego widoczku.

Równoważenie tonów i kształtów

Kompozycja może być zrównoważona, symetryczna lub dynamiczna, wszystko zależy od wielkości głównego motywu i rozmieszczenia innych ważnych, choć dalszych elementów. Dobrze jest tak rozmieścić elementy by zdjęcie nie sprawiało wrażenia „mającego zaraz się przewrócić”.

Kolor

Barwa wpływa na nastrój zdjęcia, można w ten sposób manipulować emocjami widza. Zasadniczo zdjęcia można utrzymywać w tonacji ciepłej (czerwienie, brązy, żółcie) lub zimnej (niebieski, zielony itp.) można też dodać dynamiki poprzez kontrasty barwne (ciepłe i zimne). Gdy widok jest monochromatyczny, czyli prawie jednobarwny można go ożywić jakimś małym akcentem barwnym. No cóż po prostu trzeba widzieć i myśleć.

W kreatywnej fotografii dobrze jest wykorzystywać efekty świetlne jak np. odbicia, cienie, odblaski (z tym ostrożnie)

Trzeba obserwować światło w różnych porach dnia i w różnych warunkach atmosferycznych, różnice są ogromne. Zasadniczo fotografować w każdych warunkach (zdjęcia np. w deszczu czy podczas mgły są bardzo ciekawe), same warunki atmosferyczne mogą też być tematem zdjęcia.

Jeszcze jedno, najlepiej starać się zawsze wykorzystywać światło zastane, bowiem ingerencja lampy błyskowej niszczy nastrój zdjęcia. Nawet w nocy, jeśli tylko jest to możliwe lepiej wybrać program nocny lub ustawić wysoką czułość niż zdawać się na pełną automatykę lampy błyskowej w aparacie.

Lampa błyskowa, zwłaszcza ta zintegrowana z aparatem, nie jest zresztą żadnym lekarstwem na brak światła. Proszę pamiętać, że takie lampki mają zasięg 2-3m i żadną miarą nie oświetlą dalszych obiektów. Proszę zapomnieć o fotografowaniu z lampą np na imprezach masowych odbywających się po zmroku, zwłaszcza z miejsc oddalonych od głównych wydarzeń. Na takich zdjęciach wyjdą głównie głowy osób znajdujących się przed nami, a dalej będzie ciemność.